Todas las entradas por ORBALLO

Revista Cultural da cidade de Ourense de contido cultural e social,

FOLLOWING

Ou os primeiros pasos dun xigante do cine

Autor: Phillip Jeffries


Cando un pensa en Christopher Nolan o normal é que á mente acudan películas coma a triloxía de Batman, Orixe ou Interstellar. Que un pense nesa gran figura, o director amado e odiado a partes case iguais, que resulta innegable que, actualmente, se atopa entre o máis destacado do cine, sendo un dos escasos realizadores aos que a xente sabe que está indo a ver cando acode a unha sala de cine. Alguén único, e das persoas que máis chama á atención dende a súa posición tralas cámaras.

Pero antes de todo iso houbo un inicio. De forma previa a acadar a cima cinematográfica, de ter fama e da chegada das películas con presupostos de case infinitos millóns de dólares, había xa un director diferente. Sen dúbida algunha, un apaixonado do cine que rematou chegando ao máis alto deste mundo grazas a esta paixón que sentía, e seguro que continúa a sentir, por esta forma de arte, pois se algo chama a atención no seu caso, se alguén ponse a ler acerca da súa vida, é que non tivo ningunha formación con respecto ao mundo cinematográfico.

De forma curiosa, e a pesar de que todo o relacionado coa cinematografía xa dende a súa infancia non deixou nunca de interesarlle, Nolan estudou literatura inglesa, aínda que o fixo dunha maneira peculiar: Levando a cabo os seus estudos, de forma concreta, na University College de Londres, pois tiña cámaras de 16 mm e mesas de montaxe á disposición dos alumnos, así coma unha asociación de cine, da que en moi pouco tempo converteuse en presidente.

Será neste período cando comece a dar os seus primeiros pasos máis serios cunha cámara entre as mans, tras levar xa dende neno collendo a Super 8 do seu pai, gravando as súas primeiras curtametraxes, que le rematarán conducindo a Doodlebug (1997), curto predecesor da película da que neste texto falaremos e no que xa comeza a plasmar as súas inquietudes, coma a opresión psicolóxica ou a identidade.

E destes case que xogos iniciais salta á súa primeira longametraxe, Following (1998), protagonista, coma dicíamos, deste artigo.

A película narra a historia de Bill (Jeremy Theobald, que tamén protagonizou o curto mencionado anteriormente), quen, ante a falta de inspiración no seu intento por converterse en escritor, decide seguir a persoas aleatorias pola rúa, buscando que as súas historias lle aporten algo sobre o que escribir. E, coma non podería ser doutra maneira, isto non lle irá todo o ben que espera.

A premisa da que parte xa é interesante de por si, e dende o primeiro momento dámonos conta de que tal punto de inicio abre a porta a infinitas posibilidades.

Nun dos seus seguimentos termina coñecendo a Cobb, alguén cunha filosofía de vida moi particular: Entra nas casas das persoas para facer algo máis que roubar, indo máis alá, xa que o que busca é desordenar a vida desta xente, nun intento porque sexan conscientes de que poden perder, en calquera momento, o que dan por seguro, seguindo as súas palabras, sendo necesario aquí comentar a curiosidade de que este personaxe comparte nome co que máis tarde interpretará DiCaprio en Orixe, tratándose en ambos casos de ladróns, cun deles roubando en casas alleas e o outro na mente das persoas, introducíndose nos seus sonos, nunha coincidencia que, claramente, non é tal. Coma é máis que evidente, as cousas para o noso protagonista non volverán a ser o mesmo tras este acontecemento.

Following chama a atención xa dende o seu póster, co personaxe de Bill en medio dunha multitude e a frase “You’re never alone”, agarrándote xa dende o primeiro momento e non soltándote ata o final, con ese xiro de guión nos últimos compases da película, que, pese a sempre haber estado presente no mundo do cine, púxose tan de moda a finais dos noventa e principios dos dous mil, chegando a uns niveis estratosféricos e alcanzando o seu punto álxido en O sexto sentido (1999), de M. Night Shyamalan, repetíndoo Nolan tamén no seu segundo proxecto de longa duración, Memento (2000).

Nesta primeira longametraxe podemos apreciar xa algunhas das características do cine do británico que, posteriormente, o levarían ao máis alto da industria cinematográfica. O mellor exemplo é que estamos ante unha película non lineal, con distintos espazos temporais que terminan confluíndo, sendo o espectador o que ten que encaixar as pezas do que está a ver. Tamén vemos certas influenzas do cine de Lynch neste, aínda novo naquel entón (estrea esta película con tan só 28 anos), director, sendo recoñecida anos máis tarde polo realizador a importancia que David tivo na súa obra.

A película, rodada en 16 mm e en branco e negro, conta con apenas 6000 dólares de presuposto, o que afectará a todos os niveis. Xa para empezar, todas as persoas involucradas son amigos, incluíndo tamén a algún familiar (caso de John Nolan, tío do realizador, e que interpreta ao oficial de policía), o que fará que as rodaxes só se puideran levar a cabo nos fins de semana, pois esta xente tiña que seguir cos seus estudos / traballos, resultando en que o tempo de gravación se prolongue ao longo dun ano, conseguindo dous ou tres minutos de película cada vez que conseguen reunirse. Outro exemplo o temos no aproveitamento total da luz natural, ao non poder dispor de equipos de iluminación, ao igual que dos fogares dos colaboradores, empregados como localizacións, tendo que sacar Nolan a súa mellor versión ante estes recursos tan limitados.

Entre este equipo de case que improvisados intérpretes nos atopamos cos tres protagonistas da longametraxe, que levan a cabo o seu traballo ás mil marabillas: Alex Haw (Cobb), na que sería a súa única participación nunha película, levando a cabo un traballo espectacular; Jeremy Theobald (Bill) e Lucy Russell, que é a que peor se desempeña deste grupo, aínda que sen facelo mal, e en gran parte por culpa do propio director, que lle da un personaxe que cae en todos os tópicos do cine negro.

Unha das cousas que máis chama a atención, sobre todo se temos en conta a grandilocuencia pola que Nolan caracterizaría posteriormente os seus proxectos, é a súa corta duración, con apenas 69 minutos, pode que nun intento por non arriscar e ir ao seguro, cunha historia moi ben contada de principio a fin que, realmente, non necesitaba máis, cun guión intelixentísimo, sen fallos que salten á vista de maneira evidente, xogando cos varios arcos temporais que terminan confluíndo xa mencionados anteriormente e cos cambios físicos dos personaxes coma pista para que o espectador saiba en que tempo se atopa, dotando a todo o conxunto dun ritmo do máis interesante, rematando o visto cun dos seus habituais trucos, encarnado neste caso na desaparición de Cobb entre a multitude.

Following é a primeira longametraxe do director británico, e a que a día de hoxe, coa xente tan interesada na figura de Nolan, esa da que case todo o mundo coñece a súa existencia, pero tamén á que practicamente ninguén concedeulle o tempo de vela. Unha pequena xoia oculta na filmografía do director e auténtica obra mestra, na miña máis que humilde opinión, que toda persoa, tanto se gusta do cine do británico coma se non, debería ver. O que chegaría despois, xa todos o sabemos, sendo isto, por dicilo en termos cinematográfico, unha especie de prólogo.

Sen dubida algunha, o máis xenuíno e, para min, do mellor que ten na súa filmografía, fascinándome Memento, parecéndome O cabaleiro escuro unha obra mestra e considerando Dunkerque un dos maiores espectáculos que de forma recente puidéronse ver en pantalla grande. Do resto da súa filmografía, especialmente dalgunhas películas que sé que contan con bastante respaldo, a pesar de haber tamén un número moi grande de detractores entre os que me atopo, prefiro non dicir nada neste texto.

Esta Following ten algo especial, que vai moito máis alá do tan perigoso clixé de “obra real porque está feita con pouco presuposto” (que tamén aproveito para comentar que poucos razoamentos hai tan absurdos). Non. É moito máis, e de verdade que merece a pena pasar pola súa curta duración para descubrilo.

LIAM, O GERREIRO DA ESPERANZA

Autora: Ariadna Covela Iglesias

Ilustración: Mar Ocampo


Cando a alegría tocou na porta da tristura, ela xa saira.

Tomaba café negro sen azúcar e encaraba as mañás cunha mistura de fortaleza e resignación. Camiña soa, pensamento dicotómico, todo en branco e negro. Isto non lle impide sorir, ou mesmo rir de si mesma. Caeu no túnel da depresión endóxena fai anos, namorou un cento de veces e odiou a cada home por saír sen despedirse. Amantes ingratos, sexo por desidia, alcohol con pílulas.

O día a día entre bocetos e receitas pseudoveganas. Pasaba dos 40, a presión da cultura da imaxe importaballe pouco, sen embargo, o pulmón apretaba por unha bronquiectasia diagnosticada e non tratada. Subía montañas e baixaba aos infernos se se terciaba, para amamantar de enerxía ao pequeno Liam.

Calmaba multitudes anoxadas polo panorama social da pequena cidade onde moraba mirandoos de frente. Difícil era achegarse a ela, pero cando a coñecías, custaba despedirse dunha alma tan pura.

Cando tiña 18, rapou a cabeza, subiu a un autobús e pasou nel 3 días para coñecer Bruselas, xusto despois da mención Cum Laudem do Bacherelato. Bicou a mamá, prometeu escribir, chamar e coñecer outra terra sen prexuizos.

Repetiu a fuxida, 10 anos despois, esta vez a Suramérica, terra dos incas, Perú máxico, Perú inquietante, Perú inmensamente violento. Experimentou a pobreza en estado puro, a necesidade, o desterro. Namorou de novo, eterna fuxida, pinturas e acrílicos dun home experimentado. Si, experimentado na mentira, no interés e na cobiza. As virtudes deste home apareceron anos despois, cun cento de amantes, e algo de reflexión. A depresión non ía arrastralo, ela caeu e levantouse. El esperou un tren, o da partida emocional. E deixoulle un recordo de por vida, Liam, só Liam. O guerreiro.

O pequeno guerreiro deu luz e vida nun país complexo. Natureza desbocada, almorzos de palta e chicha, certa prosperidade. Algo de calma. Cero pílulas. Crianza e experimentación. Tempus fuget.

A maternidade colmouna de paz, deulle sentido a súa propia existencia, cun senso poida que agocentrista, poida que non, pero ben seguro, o cordón co seu pequeno mudou a esta muller de ferro, marioneta perplexa, ánima de nómada. Liam demanda,si. Peito a demanda, canción de berce, leito de esperanza. Liam medra entre dous pais que non se aman xa, e lonxe de comprenderse acusan un vacío como amantes, e pior aínda, como amigos, que se cheira ao lonxe.

Ela baixou ata os 43 kilos, con 30 anos caeu enferma. Subiu a un avión e regresou soa a querida terriña. Desenfocada, ausente, alma en pena. Deixou a Liam coa tribú. Deixou un cachiño de vida no Perú. Destetou ao seu anxo e fuxiu, novamente. Tocar terra en Madrid despois de 5 anos en terra dos incas, foi para ela como Regreso al Futuro, como caer nun ovni, como ver en 3D..

Sacudida enormemente pola separación do pequeno, entrou en bucle, intento de suicidio, terapia, máis pílulas, eloxios dos terapeutas. Oh! que grande e intelixente, gran sensibilidade, alma de poetisa. Merda consumida encapsulada. Así se sinte ela.

Merda pinchada cun pau. Toca empezar de novo. Aluga e arranxa un apartamento, consegue un traballo, ou tres, camiña a diario a carón do Miño, e a diario chora por Liam, e a diario consegue videochamalo e ser parte da súa crianza, nos moldes do século XXI, a distancia i por correo. Infinitamente real, infinitamente afogante. Infinitamente triste.

Consumese o fume do cigarro, consumeselle a alma, pasaron 4 anos, Liam segue coa tribu, ela mantén o seu fogar e as súas finanzas a duras penas, nunha cidade de caciques, lonxe da tribú. Nun entorno de postureo vomitivo, nunha especie de espiral de caléndulas, hedras e crisantemos.

O barullo desmedido non deixa que ela se perda, a xente de ben volve pouco a pouco, desconfiada pola certa loucura dela, atraída polo profundo sentimento de lealdade, e pola tranquilidade que emana cando está ben. A enfermidade non é doada, semanas de subida, semanas de baixada. 10 días de euforia, 15 de cama adentro, e 7 de equilibrio. Funciona así, en ciclos diverxentes. Pucos entenden, algúns se quedan pese a todo. O único permanente, a ansia por recuperar a Liam, as bágoas e o sentimento de valeiro.

Mudou ao cha verde con mel, e encaraba as noites cunha mistura de perplexidade e euforia. Durme soa. Soña cun futuro alentador perto do seu fillo. Loita e desesperase. Medicada, confundida, aterrada. Saiu do túnel da depresión. Non quere amantes, busca complicidade en quen lla ofrece, sen sobrepasar os límites da liberdade persoal.

Non foi Ourense, tampouco foi Bruselas ou Perú. Foi ela, eterna viaxeira, louca da vida. Fuxida desmedida Dade conta dos vosos actos, e sede consecuentes. Cando fuximos por dentro, un guerreiro pode saír lastimado.

Ela xa non o permite. Xa non fuxe, xa non berra. Dade conta da vosa propia loucura, que os nenos comprenden, que eles son guerreiros da nosa fuxida, nos rescatan dos infernos, nos trasladan ao circo da relaidade, póñennos en contra de nosoutras mesmas, e devólvennos aire para respirar e sonrrisas para regalar. Quedade loucos e loucas, que cando a nostalxia toca na porta do presente, de vernos sanos e enteiros, serán os nenos, os guerreiros, quenes pechen por dentro.

A Liam, o guerreiro. Con amor, mamá.
Ilustración Mar Ocampo