Archivo de la categoría: Música

Meeting people is easy

O documental que acompaña a Radiohead na xira de presentación do OK Computer e a obra mestra que mostra a absoluta desolación que a fama pode traer.

Autor: Phillip Jeffries


Aínda que poida parecer contraditorio, a chegada á cima pode supor tamén, de forma simultánea, o maior descenso aos infernos que un teña a capacidade de imaxinar. E Radiohead, sobre todo a través da figura do seu líder, Thom Yorke, experimentou isto en primeirísima persoa.

OK Computer, o considerado, en xeral, tanto o mellor disco do grupo coma un dos mellores lanzamentos musicais da década dos 90, por non dicir directamente que moitos o inclúen nas listas de mellores álbums da historia, viu a luz no ano 97. Nel atopábamos 12 cancións acerca dunha serie de temas que encaixaban ao 100% coa sociedade do momento, e que continúan a facelo aínda a día de hoxe, pode que máis que nunca: Os problemas, preocupacións e alienación dunha sociedade cada vez máis fría, o abrazo á expansión da tecnoloxía e o medo ante o que isto puidera ocasionar, o transporte (tema con respecto ao cal Yorke sinte certo pánico coma consecuencia dun accidente de tráfico que sufriu no ano 87), o traballo, a paranoia ou a angustia vital.

Estamos ante un disco que, aínda que non queiramos considerar coma depresivo, co grupo sempre deixando puntuais momentos que invitan á esperanza, si é apocalíptico canto menos, capaz de reflexar con moita precisión os resortes internos dunha banda que era moi consciente do momento histórico que estaba a vivir.

Trala súa publicación ocorre o inesperado: Para sorpresa dos propios directivos de EMI, que non tiñan en moi alta estima o lanzamento, o álbum converteuse nun éxito absoluto tanto de crítica coma de público, sendo recibido case coma se do novo mesías se tratase, elevando a Radiohead á cima da escena musical do momento.

Coma é lóxico, á publicación seguiríalle unha xira, que comezaría en Barcelona en maio do 97 e remataría, chegando a un total de 104 concertos, en Nueva York, en abril do 98. Ante esta situación, a discográfica viu máis que claro que aí tiñan unha nova oportunidade de explotar á nova galiña dos ovos de ouro, e lanzouse a elo, mandando que un equipo seguise ao grupo ao largo do tour para gravar unha película – documental do periplo da banda.

O proxecto caeu nas mans de Grant Gee, e o resultado final do que nun principio só era un encargo comercial por parte da discográfica para gañar máis diñeiro foi toda unha obra de arte, un ensaio no que a través de distintas conversacións cos membros do grupo saen distintos temas á palestra, sendo bos exemplos disto o éxito, a fama, as infinitas horas mortas cando estás a viaxar polo mundo de seguido ou a apatía ante os medios de comunicación (que sempre están a facer as mesmas preguntas, cambiando só o idioma no que están formuladas, algo que chega a un punto no que a banda xa responde en ton burlón, non podendo estar máis fartos) e o teu propio público trala sobreexposición á que se viron sometidos.

O que vemos na pantalla non ten argumento, predominando un estilo caótico que se axusta ás mil marabillas ao que o grupo estaba a vivir nese momento. As distintas imaxes van sucedéndose, mostrándonos a unha banda nun estado preto ao depresivo, sobrevivindo a todo este proceso case que de milagre (Thom Yorke, en retrospectiva, chegaría a dicir que “Meeting people is easy era unha guía sobre as razóns para non estar nun grupo”).

Todo isto refléxase nos membros de Radiohead pasando polo illamento máis absoluto, incluso canso se atopan rodeados por centos de persoas, e experimentando nas súas carnes o punto álxido do absurdo: Estar a percorrer o mundo enteiro e que o único que poidas ver das cidades nas que vas a tocar sexa o percorrido entre o aeroporto e o recinto, pois ao día seguinte tes que estar actuando en calquera outra parte do mundo, coma no documental dise, ante, aínda por riba, audiencias que só se dedican a reclamar, para exasperación do grupo, os grandes éxitos do mesmo, encabezados por Creep, canción que a banda chega ao punto de aborrecer, e coa que vemos a Yorke, nun concerto, chegar a pasarlle o micro ao público para que eles cantasen, non sendo un momento de complicidade grupo – audiencia, senón que unha mostra máis do farto que estaba o líder de Radiohead da situación.

O surrealismo máis absoluto chega cando a banda ten que gravar anuncios en xaponés, sen tan sequera saber os membros que están a dicir, producíndose xa a ruptura psicolóxica total nun Yorke que se ve incapaz de pronunciar as palabras que ten que dicir, ocorréndolle algo parecido a Jonny Greenwood de forma previa en Francia. Nada de todo iso era música, pero nese ciclón viuse atrapado o grupo de forma inesperada tralo lanzamento dunha absoluta obra mestra que os catapultou ao estrelado e a fama mundial.

Avanza a xira e o líder da banda, preso dunha continua angustia, refuxiase cada vez máis en si mesmo. Vemos ao músico caer no relativo ao emocional no máis profundo de forma progresiva ao transcorrer do tour, noutra mostra de que non, nin é divertida nin ten nada de cómico o da fama; menos aínda no caso de ser unha persoa tan sensible coma o británico. A xira supón, sen dúbida algunha, a desolación máis absoluta para todos os compoñentes da mesma.

Pero non todas as imaxes teñen que ser negativas, e así tamén podemos ver momentos produtivos co grupo, por exemplo, comezando a traballar no que serían futuras cancións, coma no caso de How to disappear completely, ou ao propio Gee dirixindo o videoclip de No surprises, deixando tamén neste caso, ao igual que nas cancións da banda, un pequeno raio de esperanza, demostrando que, incluso da maior das loucuras, pode saír algo creativo.

Yorke asegura durante o documental, de forma profética, que “nada volvería a ser o mesmo”, e non podería estar máis acertado. O que viu a continuación por parte do grupo non foi só un cambio no seu estilo musical que deixou a máis dun desconcertado a máis non poder; senón que esta experiencia tamén faría que a banda, se xa anteriormente adoitaba a facer o que quería, afondase máis nesta conducta, ignorando o esperado por parte da industria. O mellor exemplo é cando sacan In Rainbows sen un prezo fixo en Internet, no ano 2007, a través da súa propia páxina, tendo o usuario a opción de aportar algo se así o consideraba.

A película, de resultado máis que notable, aparecería no ano 98, e tería unha recepción crítica bastante positiva. En España, sen embargo, ao longo de todo este tempo, e tamén para moitos fans de Radiohead, pasou bastante desapercibida, resultando imperdible para calquera seguidor da banda, ao igual que se estás interesado nas consecuencias reais que a fama pode ter nunha persoa, a pesares de non ser de todo recomendable se

estás a pasar por unha mala etapa. Sen dúbida algunha, un deses chamados “rockumentaries” único e irrepetible.

Coma o propio grupo di nunha das frases recitadas da bastante arrepiante Fitter Happier, coa que se abre esta Meeting people is easy, “till cries at a good film”.

NHU

O grupo que cambiou a escena musical galega nos anos 70

Autor: Philips Jeffries


NHU. Acrónimo de Una Hermosa Noche (ao revés), xurdindo o nome coma unha homenaxe ao grupo de rock psicodélico de San Francisco It’s a beautiful day, foi un grupo pioneiro do rock en Galicia e, para moitos, o máis importante deste xénero no noso territorio, grazas a cantidade de barreiras que tirou abaixo.

O grupo aparece nos anos setenta, en Santiago de Compostela, é só publica un disco, no ano 78, que foi homónimo. O que neste álbum podemos atopar é unha mestura de xéneros, predominando o progresivo, o sinfónico e o psicodélico, con moitas influencias do jazz fusión. Supón un son completamente novo e distinto con respecto ao que aquí se fixera ata o momento, estando as voces (escasas, pois a maioría do tempo estamos ante música instrumental, pero en galego!) sepultadas baixos capas e capas instrumentais, moi na onda do que posteriormente farían grupos coma Los Planetas coa voz de J. Nas cancións podemos atopar continuos cambios de ritmo, e unha predominancia absoluta do órgano Hammond, xunto a guitarra de Roberto Abal, sendo o resultado un son que os faría moi doado de identificar.

Pero antes de volver ao disco, é necesario ir cara os inicios da banda, porque a de NHO é unha historia peculiar, de principio a fin.

O grupo, sempre formado por auténticos virtuosos, nace no ano 74 coa mera ilusión de facer música, sen buscar ningún tipo de recompensa persoal os seus integrantes, máis alá de lograr a difusión do que estaban a facer. Entre as súas influencias podemos atopar, de forma moi marcada, a King Crimson, tendo tamén a música do grupo, por momentos, reminiscencias ao son de Genesis. Pese a isto, se hai un artista ao que todos os membros lle conceden unha importancia fundamental, asegurando que o escoitaban a todas horas, ese é Frank Zappa.

A banda comeza a ensaiar nunca casa okupa, situada na estrada que levaba ao sanatorio psiquiátrico do Conxo, en Santiago de Compostela. Nesta época o equipo co que tocaban resulta especialmente caro, o que se xunta coa intención do grupo de melloralo de forma progresiva. A solución que atoparán é a seguinte: Montar un repertorio de 100 cancións, entre clásicos galegos e temas de moda na época, e percorrer o noso territorio interpretándoas en festas de pobo, vodas e calquera outro lugar no que foran reclamados. Podemos falar de que, nesa época, existen, literalmente, dúas bandas; ambas cos mesmos integrantes e o mesmo equipo, pero con distintos repertorios. A que tocaba para sobrevivir, e a que o facía por puro pracer musical, interpretando o que chamaban “La obra”, material propio que tocaban por goce, sempre da súa peculiar maneira, sen concesións cara o público, estando ausentes os bises ou as interrupcións no que estaban a tocar, habendo improvisacións por todas partes, e non existindo nin as presentacións dos membros do grupo nin das cancións que interpretaban.

Nestes primeiros anos, os cambios de formación, por desgracia, serán continuos, ben por tensións internas, por decidir algún membro o marchar para rematar os seus estudos ou polo servicio militar.

O conxunto que finalmente chega á gravación do álbum é o formado por Roberto Abal (guitarra), Tino Grandío (baixo), Xosé Ferreiro Garea (voz, batería e frauta traveseira), Xurxo Pérez (teclados) e Xulio Ferreiro Garea (percusión).


Álbum de estudio de NHU, publicado en el año 1978

O disco, aínda que conta coa aprobación do público, recibe unha distribución moi escasa, polo que economicamente resulta un desastre, converténdose co paso do tempo nun vinilo practicamente imposible de conseguir (acadando, de feito, o récord de ser o disco en galego máis caro vendido en poxa da historia, alcanzando os 240 en Ebay, de acordo a Sono-tone), ao ser toda unha xoia musical, converténdose nunha auténtica peza de coleccionista.

A discográfica recibira, por parte de persoas próximas ao grupo, promesas de que no disco habería gaitas, a pesar de que isto era algo ao que a banda sempre se negou, querendo vender os executivos da mesma a NHU coma unha especie de grupo folk – rock exótico; un produto saído de Galicia que puidera chamar a atención no resto do país. Cando os directivos viron que non se cumprira o que se lles prometera, decidiron ignorar o álbum que tiñan nas mans.

Xosé Ferreiro, que foi batería do grupo, comentaría de forma posterior: “Había tendas en toda España que tiñan o noso disco no escaparate, pero só a caixa, non lles chegara exemplar ningún. Non nos axudaron a movelo”.

O que neste álbum atopamos é 39 minutos dunha música, distribuída en 6 temas, que ninguén ata entón se atrevera a facer en Galicia, introducindo todo un novo estilo de música ao completo, cunha marabillosa portada deseñada por V. Cores, moi en consonancia co contido do disco.

A pesar do golpe a nivel promoción e distribución e, por tanto económico, que a banda leva tras este primeiro lanzamento, o grupo continúa a traballar, tanto en directo coma no estudo. O tempo vai pasando e chega un punto no que NHU conta con material suficiente como para poñerse a producir un segundo disco, pero sendo conscientes do difícil que é darlle saída á súa obra, deciden separarse, a finais do ano 79 (a pesares dunha aparición que farían na TVG no ano 87, onde Xurxo Pérez aseguraría que a intención da banda seguía a ser publicar ese segundo LP. Parece que sempre quedará a curiosidade por saber que foi desa música e como soaba, que finalmente quedou no limbo, a pesar dos intentos do grupo por darlle saída).

Nos últimos anos puidemos ver certa reivindicación deste marabilloso grupo, tanto a nivel reedicións (o disco homónimo do grupo foi lanzado por RCA en CD no ano 2000 e, en vinilo, por Polyrock, en 2015) coma no que a recoñecemento público se refire (no 2014 recibiron o Premio Honorífico na segunda edición dos Premios Martín Códax da Música). Pese a iso, segue a ser un gran descoñecido para o público, e moita xente aínda non sabe que toda a posterior escena musical galega de sons máis contundentes ten a súa base nesta banda tan especial.

Un grupo de culto, que sen dúbida algunha colocou unha das primeiras pedras do que sería a evolución musical en Galicia, sendo auténticos pioneiros, e tendo que separarse porque a escena do momento aínda non comprendía o que estaban a facer, afastados de calquera tópico ou cliché, o que lles granxeou a indiferenza das mesmas discográficas que terían que haberlles axudado, inconscientes da calidade da música que tiñan ante eles. En poucas palabras: Uns revolucionarios adiantados aos seus tempos.