Todas las entradas por ORBALLO

Revista Cultural da cidade de Ourense de contido cultural e social,

Donde va Vicente

Autor: David Sabucedo


Non son moito de falar para a feira, de feito este é o meu primeiro artigo de opinión, mais esta ponte vivín un caso que me gustaría compartir con vós:

Aproveitando a festividade do 12 de outubro (día da festa nacional para uns e apoloxía dun xenocidio para outros) marchei de escapada polo norte da Península. A ruta para saír de Galicia polo nordés sempre se me fixo moi longa, agora entendo aquel político da República que dicía aquelo de: “Galicia tiene una geografía separatista”. Xa que me quedaba de paso á terra dos nosos “primos hermanos” decidín facer unha paradiña en Mondoñedo, a antiga capital da provincia homónima, e declarado coma un dos “Pueblos más bonitos de España”. Alí fixen a visita case obrigada o gran monumento da cidade, a catedral mindoniense (visita que daría para un artigo propio). Desta parada só direi que entrei con gañas de vela tumba do mariscal Pardo de Cela e saín con catro euros menos (e parecíanme moitos os 3€ que cobran por entrar na de Ourense) e unha boa historia que contar sobre a tumba do mariscal.

Quizais funme polas ramas. O suceso que quero contar sucedeu na poboación cántabra de Santilla del Mar, a chamada vila mentireira: xa que nin é santa, nin chaira, nin ten mar. Aquela poboación, que foi declarada conxunto histórico-artístico no século XIX, é un dos atractivos turísticos máis importantes de Cantabria, sendo este sector a principal fonte económica do lugar. Un casco histórico envexable, cheo de pazos e edificacións medievais e modernos, cuxa boa conservación valeulle á vila a entrada nos denominados “Pueblos más bonitos de España” (ó igual que Mondoñedo). Pero vaiamos os feitos alí acontecidos: Sábado, 13 de outubro. A poboación estaba ateigada de xente, tanta que había rúas polas que era difícil transitar. Tódolos turistas ían ben equipados, co móbil en man (algúns co seu respectivo pau de selfie, trebello que cría pasado de moda) e roupa impoluta válida tanto para unha noite de festa polo Areal de Vigo ou para subilos Picos de Europa. Baixando por unhas das rúas que se dirixían cara a colexiata de Santa Juliana deuse unha circunstancia que pareceu incomodar aos visitantes, a aparición dunha comitiva fúnebre que se dirixía ó templo para a celebración dun funeral. Paseniño entre os incómodos visitantes a ringleira de coches avanzou cara o seu destino. Meus acompañantes e máis eu, vendo o percal, decidimos agardar para baixar a igrexa e así dar tempo a que sacaran ó defunto do coche. Incomodidade ante a presenza non esperada da morte? Non, mais ben respeto cara a xente que acudía a despedise do seu ser querido. Mais dende a distancia asistimos a unha imaxe moi chocante que me fixo replantexarme o que estaba a facer naquel lugar; no atrio da colexiata estaba aparcado o coche fúnebre, xa baleiro, e ao seu carón unha persoa sacábase un selfie. A imaxe era un choque de trens entre dúas realidades, por un lado o vello mundo de carácter espiritual en vías de extinción e por outro a nova realidade materialista tiranizada polo “postureo”.

Que estaba a facer eu naquel lugar? Un amigo díxome: -ti sendo historiador debes de estar encantado de estar aquí-(súas palabras non foron exactamente esas), pero a min non me facía especial ilusión. Carecía de ningún coñecemento sobre a historia do lugar, posiblemente prestoume máis a parada en Modoñedo, aínda que aquela fose pagando, xa que me gustaba coñecer aqueles lugares que saían nas historias que dende fai anos coñecía.  Que foi que atraía tal morea de xente a acudir a Santilla é a pregunta que me facía nese intre. Algúns irían pola historia da vila, outros por coñecer sitios novos e poida que unha maioría porque nalgunha web de turismo recomendaban a visita e así terían unha foto boa que subir ás redes sociais.

Nesta tiranía do “postureo” na que vivimos as redes teñen unha influencia capital, ata hai un oficio chamado influencer na que persoas “recoméndanlle” a outras coma teñen que vivir ou que teñen que visitar. Un día antes camiñando por Xixón atopeime cunha rapaza polo paseo marítimo que ía gravándose co seu móbil e falándolle a cámara, só cheguei a escoitarlle esto: -Os recomiendo la visita ya que es un lugar muy bonito-. A súa vez unha muller maior que a acompañaba, que debía sela nai, parecía avergoñada do que facía a moza, outra vez víase o choque do vello e o novo. Volvendo da viaxe comentei cos meus acompañantes a pregunta que pululaba pola miña cabeza dende a estancia en Santillana del Mar, que motivou a ese exercito de turistas a visitar aquel lugar? E un colega respondeume cun vello dito castelán: “Donde va Vicente va la gente”. Seguro que se Vicente vivira en 2018 sería influencer.

ESTIGMA, III ESCEA

Unha obra de Manuel J. Maside


(O fillo chantado na mesma beirarrúa, pedindo esmola sentado no chan)

 

Fillo: Hostia, vaia día de merda, i enriba chove a cachón, isto é unha merda. Se non fose porque me botan do caixeiro cando abren a oficina botaba durmindo toda a mañá, total para isto

 

(Mírase a man e tira ao chan varias moedas de poucos céntimos. Olla ao seu redor. Entra en escena Charlie)

 

Charlie: Boas, meu amigo!

 

Fillo: Véseche moi ben, Charlie, fodiches onte ou que?

 

Charlie: Onte? Menuda tola!! Foime tocar unha pirada. Levoume do brazo a un baixo, falándome moi ben, e cando chego, un montón de tolos berrándolle a deus cousas moi raras. Vaia seita!! Se o chego a saber quedaba contigo.

 

Fillo: Pero fervíache a pirola, non si?

 

Charlie: Fervíame, pero non son tan guapo, soamente son un parvo, incrédulo, pero parvo.

 

Fillo: Menos mal que es ateo, que se te enganchan…

 

Charlie: Marchei de alí botando raios pola boca,chamáronme tolo, a min! Os tolos son eles, malparidos…

 

Fillo: I ela?

 

Charlie: Ela ría a cachón, a moi filla de puta. Fíxoo a propósito, seguro que quería gastarlle una broma ao xefe ou a algún dos pirados eses

 

Fillo: (Ri) Estache ben. Acaso pensaches que te ías liar cunha moza tan guapa e elegante estando na rúa? Iluso.

 

Charlie: A esperanza é o último que se perde, i eu non quero irme de putas.

 

Fillo: Porque non te chegan os cartos

 

Charlie: E por moral, non terei teito, pero non son un putero.

 

Fillo: Eses desa congregación xa non nos dan máis esmola cando pasen por aquí. (Ri)

 

Charlie: Pois que non dean, non lles pertencemos.

 

Fillo: Non lle pertencemos a ninguén

 

Charlie: A ninguén (Brindan con cuncas invisibles e botan a rir) Apetecíame un cubata, ter un pracer polo menos.

 

Fillo: Prefires iso a comer?

 

Charlie: Hoxe si. Comer está sobrevalorado. Ademais somos mendigos, non? O propio e beber a cachón, é o que pensan todos, que so bebemos ou metemos pola tocha, ou en vea. É o noso.

 

Fillo: Pero nós tomámolo con máis filosofía, e a nosa imaxe, que pasamos desas merdas.

 

Charlie: Bo!, por un día.

 

Fillo: Entón, o de hoxe vaise en cañas?

 

Charlie: É venres, non? (Comeza a bailar. Escóitase un berro de lonxe)

 

Berro: Tolos, drogados!!

 

Charlie: (Para de bailar) Ves? Tolos e drogados, por bailar! Só por bailar! Non temos nin dereito a bailar??

Fillo: O carallo, son uns fascistas.

 

Charlie: Vagos e maleantes somos. Nada máis.

 

Fillo: Mira, oxalá eles estivesen tolos de verdade, oxalá eles tivesen que foder a vida con pastillas, logo con psiquiátricos. Deberían vivilo un mes para sufrilo, malparidos, so un mes!

 

Charlie: Vivir na rúa, que soubesen o que é iso.

 

Fillo: Ven ao Paulo drogado todo día, pedindo por aí coma un noxento, insultando. Eles pensan que é unha elección, pero se caeu nas drogas caeu, non todo é culpa súa, sabe deus o que pasou na casa, todo o que tivo que vivir, non todos os drogadictos o son por snobismo, hai quen caeu porque a vida foi moi puta con eles.

 

Charlie: Pensan que somos uns apestados porque si. A cona que os fixo, e nin esmola dan. Non entendo a esta sociedade deshumanizada.

 

Fillo: Sabes o que lle diría a todos eses que pasan e miran con noxo?? (Berra á rúa) OXALÁ LLE PASASE AO TEU FILLO!!  Iso lle diría, noxentos.

 

(Pausa. Os dous chocan as cinco, logo Charlie séntase ao carón do fillo e conversan)

 

Charlie: Sabes? No fondo da igual o que fagamos ou berremos, dar imaxe de tolos, ou de boa xente, vannos dar a mesma esmola, se nos ven e senten empatía daranche algo, e se non lle entras polo ollo, pois nada, seremos invisibles para eles inda que pasen cinco veces ao día diante nosa.

 

Fillo: E podes culpalos? Eles traballan, son produtivos, e nos non. (Pausa) Quero dicir, eles gáñanse os cuartos, e nos non, non facemos máis que por mala cara e por a man.

 

Charlie: E logo, ti queres traballar? Eu xa estou afeito a isto, non quero trocar.

 

Fillo: Eu non, eu inda teño esperanzas…

 

Charlie: Esperanza, que bonita palabra…

 

(Quedan pasmando uns segundos. Entra en escena Pepiño e séntase nunha esquina en silencio. Estende a man. Os outros dous quedan ollando cara el, que nin se inmuta.)

 

Fillo: Aí está Pepiño…

 

Charlie: O tolo de Pepiño, dirás…

 

Fillo: Non chames tolo á xente, a toda a xente que é algo diferente

 

(Pepiño fala con alguén imaxinario)

 

Pepiño: Ola Charlie, canto tempo! Xa facía que non nos víamos…

 

(Pepiño continúa a escoitar e falar, máis en silencio, mentres os outros dous falan)

 

Charlie: Pois ti dirás que non está tolo, pero, me cago en tal… (Move a man con violencia)

 

Fillo: Ben non está, pero leva moitos anos na rúa, so, é normal que desenvolvera cousas coma estas.

 

Charlie: Ti que es, psiquiatra?

 

Fillo: (Medio ido) Non, non son psiquiatra.

 

Charlie: Pero…

 

Fillo: Pero nada. Oxalá fose psiquiatra, de verdade, e dende fai moitos anos, dende neno. Pero non o son, non son máis que un pailán que non sabe nada, un desgraciado.

 

Charlie: (Cínico) Como está o patio… (Deixa ao fillo en estado de shock e vaise onda Pepiño, que segue ao seu) Pepiño! (Sen resposta, berra un pouco) Pepiño!! (Nada, máis alto, mentres toca o ombreiro de Pepiño) Pepiño!!!

 

(Pepiño esperta do seu soño e olla desconcertado a Charlie)

 

Pepiño: Que… que ocorreu?

 

Charlie: Foder, nada Pepiño, só viña a saudar.

 

Pepiño: Ah, pois grazas… (Míranse en silencio) E que?

 

Charlie: Que de que?

 

Pepiño: Non sei… Como vai?

 

Charlie: Ben, e a ti?

Pepiño: Fodido, máis ben. Non dan moita esmola ultimamente.

 

Charlie: Certo, mais ti andabas pola igrexa parroquial de  Santa Susana, aí dicían que se daba ben a vida.

 

Pepiño: Estaba ben, ata que me botaron os romaneses Son moitos, era unha batalla perdida, non puiden volver dende fai un mes.

 

Charlie: E agora?

 

Pepiño: Agora que?

 

Charlie: Que agora como te vai, onde paras?

 

Pepiño: Ah… Pois vai fodido, botáronme os romaneses da igrexa de Santa Susana, agora ando por aí de caixeiro en caixeiro e pedindo nas portas.

 

Charlie: Xa… En fin vémonos.

 

Pepiño: Si claro, ata logo.

 

(Charlie marcha de onde Pepiño, que volta ao seu mundo. Charlie vai de novo onda o fillo, retoman a conversa)

 

Charlie: Pepiño coma sempre, na póla. E ti, meu? Xa se te pasou a merda da testa?

 

Fillo: Si, estou mellor, soamente estaba rallado. Xa sabes, a testa dá voltas e fode as veces.

 

Charlie: Seino, manter esta fachada non é sinxelo. Eu teño os meus problemas.

 

Fillo: En serio, “Charlie sorrisos” ten malos pensamentos?

 

Charlie: (Serio) Si, téñoos. Maldita sexa… non pensaches nalgún intre no día da redención?

 

Fillo: Para min o día da redención é cada día, cada día temos a oportunidade de redimirnos, e non o facemos, soamente ollamos á vida e lamentamos.

 

Charlie: Saloucamos coma aves a piques de morrer.

 

Fillo: Quizais xa non nos quede demasiado, non levamos unha boa vida.

 

Charlie: Ou quizais nos quede inda unha oportunidade para trocar de vida.

 

Fillo: Deixar de saloucar.

 

Charlie Facer algo por nós… (Suspira) Vivir…

Fillo: (Érguese) Vivir!!

 

(Quédanse coma estatuas, o fillo en pé, con face de esperanza, Charlie sentado ollando para el. Pepiño murmura para si. Apáganse as luces)

David Nóvoa Sequeiros
Fotog: David Novoa

Fotografía de David Novoa