Pasou o Nadal, época do ano no que os nenos e as nenas se converten nos verdadeiros reis e raíñas dos fogares. Cando todo lles está permitido. Poden pedir o desexo máis surrealista, o xoguete máis inaccesible, que, por arte de maxia… flash… aparece, cúmprese,… o Nadal… ese momento no ano tan máxico!!! Pero todo o bo acábase…¿ou non?
Os tempos mudaron e si antes os nenos e as nenas non se tiñan en conta para asuntos importantes, hoxe en día sobre- protexémolos de máis, converténdoos no centro de todo fogar.
Nunha sociedade rural e cun nivel económico máis ben baixo como podía ser a sociedade da Galicia fai 40 ou 50 anos, as familias pobres tiñan moitos fillos e fillas para que lle axudasen coas labores do campo e da casa (Si, era explotación infantil na maioría dos casos). A media de fillos/as por familia superaba os tres, chegando a ser oito ou nove irmáns, ou máis. As familias cun estatus socioeconómico superior só tiña un ou dous descendentes como máximo. En ambos casos, o respecto cara as persoas máis maiores inculcábase de forma férrea. Os proxenitores eran tratados con respecto e sempre de “vostede”, o igual que o mestrado, os médicos e as médicas, as persoas maiores, etc. Aínda que, hai que recoñecer, as veces era de máis. Pouco a pouco esa imaxe de “inferioridade” infantil foi mudando e o mundo dos cativos e das cativas foi gañando espazo ata tal punto que hoxe son o centro de tódolos fogares.
A compañía de teatro Els Joglars reflexiona sobre o empoderamento dos nenos e das nenas na súa obra teatral V.I.P. (VeryImportantPerson), función da que puidemos gozar en Ourense o pasado mes de novembro.
Cunha posta en escena modernista e imaxinativa, os actores e actrices metidos na pel de nenos e nenas de curta idade relatan como a través de mimos e permisividade van dominando aos seus maiores, saíndose sempre coa súa e converténdose en pequenos e pequenas tiranos/as.
Colmado de atención dende o seu nacemento, a figura do pequeno tirano vaise formando con cada acción maliciosa non parada a tempo, con cada consentimento, sendo a separación dos pais un memento crucial para afianzar o seu “forte” carácter e aprender a levar aos seus proxenitores polo camiño que el desexa sen piedade algunha.
Els Joglars conseguen que a persoa espectadora, entre gargallada e gargallada, senta a ruborización dunha situación demasiado habitual na nosa sociedade. Unha obra chea de realismo, con unhas críticas moi boas, pero, sobre todo, moi recomendable para pais, nais, educadores/as e para todas aquelas persoas involucradas na crianza e educación dun neno/a, que como reza o proverbio africano: “Para educar a un neno, fai falla unha tribo enteira!” “Donas e Cabaleiros, ¡Desfruten da función!”
Autora: Laura González Borrajo
Para saber máis:
Revista de cultura e sociedade 